Bir teknede, adada ya da şebeke suyunun ulaşmadığı bir yazlıkta susuz kalmak, hem konfor hem de maliyet sorunudur. Watermaker (deniz suyu arıtma sistemi), denizden aldığı suyu ters osmoz ile içilebilir hale getirir. Evsel RO cihazlarıyla aynı prensibi kullanır ama çok daha yüksek basınç, farklı membran ve korozyona dayanıklı malzeme gerektirir. Bu yazıda sistemi parça parça inceliyoruz.

Deniz suyu neden sıradan RO ile arıtılamaz?

Deniz suyunun TDS'si 35.000–40.000 ppm'dir; şebeke suyunun 100 katından fazla. Bu tuzluluğun yarattığı osmotik basınç yaklaşık 27 bar'dır. Suyu membrandan geçirmek için bunun üzerine çıkmak gerekir: watermaker sistemleri 55–70 bar ile çalışır. Ev tipi cihazlar ise 4–8 bar'da çalışır ve deniz suyunu geçiremez, üstelik tuz membranı anında tıkar.

Watermaker'ın ana bileşenleri

1. Deniz suyu alım hattı ve ön filtre: Kum, yosun ve plankton için 20 ve 5 mikron sediment filtreler. Tekne uygulamalarında kinistin (deniz suyu giriş vanası) ve strainer bulunur.
2. Besleme pompası: Ön filtrelerden geçirip yüksek basınç pompasını besler.
3. Yüksek basınç pompası: Sistemin kalbi. Paslanmaz çelik pistonlu ya da plunger tip; 60 bar üzerine çıkarır.
4. SW (seawater) membran: Tuz tutma oranı %99,4 ve üzeri olan özel membranlar; 2,5" veya 4" çapında basınç kabı içinde.
5. Basınç regülasyon vanası ve manometre: Çalışma basıncını ayarlar; membranı korur.
6. TDS/iletkenlik sensörü ve yönlendirme valfi: Üretilen su 500 ppm üzerindeyse otomatik olarak dışarı atar, altındaysa tanka gönderir.
7. Post karbon ve UV: Tat düzeltme ve dezenfeksiyon.

Kompakt modellerimizde tüm bu parçalar tek şase üzerinde gelir: 60 lt/saat Seamaker, 120 lt/saat ve 350 lt/saat Watermaker.

Ne kadar su üretir, ne kadar enerji harcar?

Enerji tüketimi litre başına yaklaşık 4–6 Wh civarındadır; yani 100 litre su için 0,5 kWh. Teknelerde 12/24 V DC ya da 220 V AC seçenekleri mevcuttur; jeneratör ya da güneş paneli ile çalıştırılabilir.

Kurulumda dikkat edilecekler

• Su alım noktası: Egzoz, sintine ve gri su çıkışlarından uzak, mümkünse su hattının en az 50 cm altından.
• Atık (brine) hattı: Konsantre tuzlu su denize geri verilir; hat çapı yeterli olmalı, geri basınç yapmamalı.
• Malzeme: Tüm yüksek basınç hattı 316L paslanmaz veya kompozit olmalı; pirinç ve galvaniz parçalar aylar içinde korozyona uğrar.
• Sıcaklık: Membran verimi 25 °C'de en yüksektir; Ege'de yaz aylarında üretim katalog değerinin üzerine çıkabilir.

Bakım ve kışlatma

• Her kullanım sonrası tatlı su ile durulama (flush): Membranda tuz kristalleşmesini önler. Otomatik flush özelliği olan modeller bunu kendisi yapar.
• Ön filtreler 2–4 haftada bir (yosun mevsiminde daha sık).
• Sistem 2 haftadan uzun bekleyecekse koruyucu solüsyon (sodyum metabisülfit) ile doldurulmalı; kışlatmada donmaya karşı boşaltılmalı.
• SW membran ömrü doğru bakımla 3–5 yıldır.